90. Yılında Lozan Antlaşması 2: Konferanstan İlginç Notlar

–          İsmet Paşa ve delegeler Lozan’da konferanstayken şifreli bir telgraf ile Çerkez Ethem ve kardeşi Eşref ile beraber bir grubun Lozan’a hareket etikleri bildirilip, suikast olabileceği vurgulanarak güvenliklerin arttırılması istenmiştir.

–          Lozan’da konferans devam ederken Rus delegesi Vorovski, otelinin önünde silahlı bir saldırı sonucu öldürülmüştür.

–          6 Ekim 1922 tarihinde Halife Vahdettin, İngiliz İstanbul Komserine giderek, Türkiye’den ayrılmak durumunda kalırsa İngiltere’nin kendisini koruyup koruyamayacağını soruyor ve korunacağına ilişkin sözün 1920 yılındaki gibi geçerli olduğu vurgulanıyor!

–          15 mart 1921’de Talat Paşa’yı, 6 Aralık 1921!de Sait halim Paşa’yı, 21 Temmuz 1921’de Cemal Paşa’yı katleden ermeni çeteler bu sefer İsmet paşa’yı öldürmek üzere harekete geçtikleri rapor ediliyor.

–          Fransa, özellikle adli kapitülasyonların* kaldırılmasının Çin’e kadar tüm şark milletlerini harekete geçireceğinden Lozan’da adli kapitülasyonların kaldırılmasına şiddetle karşı çıkmıştır!

–          ABD, Lozan’da gözlemci konumunda kalmıştır. Delegelerin herhangi bir protokol ya da belge imzalama yetkileri yoktur, antlaşmada imzaları da yoktur.

–          Konferans devam ederken İngiliz Dış İşleri bakanı Lord Curzon İsmet paşa’ya dönerek: Rus dostluğunuz ne kadar sürecek diye sorar. İsmet Paşa’nın cevabı kısadır: sonsuza kadar!

–          İngiliz temsilciler ismet paşa ile yaptıkları ilk görüşmede kendisine şunu hatırlatırlar: “siz sadece Yunan ordusunu yendiniz, müttefikleri değil!” ( Bu sözün bugün hala kullanıldığını bilseler ne kadar mutlu olurlardı)

–          ABD delegesi Grew 21.Kasım 1922 günü günlüğüne şöyle yazar: “ İsmet’in durumuna sempati duyuyorum. Galip bir ülkeyi temsil ediyor ama yenik bir düşman gibi muamele görüyor.”

–          Konferans devam ederken İngiltere’nin yüksek komiser vekili Henderson, İngiltere’ye bir telgraf gönderir. Telgrafın içeriği çok çarpıcıdır: “ TBMM’de olay. Seçim kanunu görüşülürken, seçilebilmek için Misakı Milli sınırları içinde 5 yıl oturma şartı getirildi. Madde kabul edilseydi Mustafa Kemal Paşa mebus seçilemeyecekti. Mustafa Kemal’e karşı muhalefet güçlendi.”

*: Kapitülasyon: Bir devletin kendi çıkarları aleyhine başkaı bir devlete tanımış olduğu adli, ticari, ekonomik ayrıcalıklardır. Bilinenin aksine bizi sıkıntıya sokan ve batılıların bırakmak istemedikleri konu ekonomik ayrıcalıklardan ziyade adli ayrıcalıklardır.

Belki bunları da beğenirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir