90. Yılında Lozan Antlaşması ve Bilinmeyenler-1

Türkiye Cumhuriyeti’nin doğum belgesi kabul edilen Lozan Antlaşması’nın 90. Yılında sizlere emekli büyükelçi ve tarihçi Bilal Şimşir’in, herkes tarafından temel kaynak kabul edilen “Lozan Günlüğü” isimli eserinden bazı önemli alıntılar paylaşacağım.

Yaklaşık 730 sayfalık bu dev eser, Lozan süresince yollanan her telgrafı, mektubu, yaşanan her tartışmayı bizzat resmi belgelere dayanarak anlatmaktadır.

Okumaktan çok “falancanın Söyledikleri”ne daha fazla önem veren ve kulaktan dolma bilgilerle Lozan hezimet mi diye sorabilenler için mutlaka okunması gereken bir kitap.

Şimdi bu kitaptan bazı alıntılar yaparak ve önemli sorular sorarak ilginç bilgilerle yazımıza devam edelim:

-Türk ordusu 9 Eylül’de İzmir’de Büyük Taarruz’u başarıyla sonlandırmış ve hala düşman işgali altındaki Trakya’ya doğru yönelmiştir. İşte tam bu sırada Tunus’tan Cezayir’e kadar pek çok sömürgeden Türklere kutlama mesajları yağar. Bu durum özellikle Fransa’yı telaşlandırır.

Fransa bir barış yapılması ve ayağa kalkan sömürgelerin yatıştırılması için İngilizleri, Türklerle barış yapılması konusunda sıkıştırıyordu.

–          Barış konferansına İstanbul Hükümeti’de çağrılınca, Sinop mebusu Rıza Nur ve arkadaşları Osmanlı İmparatorluğuna son verilip, TBMM’nin onun yerine geçtiğine ve padişahlığın ortadan kalkması gerektiğine dair bir yasa teklifi verirler. Ve 1 Kasım 1922 tarihinde saltanat alkışlar eşliğinde kaldırıldı.( Oysa aynı Rıza Nur, cumhuriyete ve değerlerine saldıranların başucu kaynağıdır, geçelim)

–          Barış konferansının yeri neden Lozan’dır?

–          Aslında biz konferansın İzmir’de toplanmasını istedik ancak uluslar arası teamüller gereği tarafsız 3. Bir ülke toprağında yapılması kabul edilmek zorunda kalınmıştır.

–          Bu konferansa neden Mustafa Kemal değil de İsmet Paşa katılmıştır?

–          Bu soruya verilecek en doğru yanıt, mütekabiliyet yani uluslar arası eşitliktir. Şöyle ki diğer katılımcılara bakıldığında devlet başkanı düzeyinde temsilci yoktur. Dolayısıyla devlet başkanı kabul edilen TBMM reisi Mustafa Kemal’in katılması söz konusu olamazdı. İsmet Paşa ise Mudanya ateşkesinin imzalayıcısı ve Mustafa Kemal’in en güvendiği isim olması nedeniyle bizzat kendisi tarafından seçilmiştir.

– Konferansa TBMM adına kimler katılmıştır?

– Baş delege İsmet Paşa olmak üzere, delegeler: Dr. Rıza Nur ve Hasan Saka. Bununla birlikte görüşülecek konularda uzamanlardan oluşan ve toplam 40 kişilik bir ekipten söz ediyoruz.

– O zamana kadar Ankara’da üç elçilik bulunmaktadır. Sovyet Rusya, Azerbaycan ve Afganistan. Yurt dışında ise Paris ve Moskova’da elçilik; Bakü, Paris ve Roma’da ise mümessillikleri vardı.

– 13 kasım günü açılması kararlaştırılan Lozan, İngiliz seçimleri de bahane edilerek 20 Kasım’a ertelenecektir. Ve İsmet Paşa bu haberi Lozan’a varınca alacaktır.

Devamı gelecek…

Belki bunları da beğenirsin...

Bu yazıya toplam 2 tane yorum yapılmış.

  1. 28 Ocak 2014

    […] 1. Yazı için: 90. Yılında Lozan Antlaşması ve Bilinmeyenler-1 […]

  2. 09 Aralık 2015

    […] harbi sonrası yeni kurulan devletin doğum ve bağımsızlık belgesi olan Lozan Barış Antlaşması’nda ise Boğazlar meselesi şöyledir: boğazlardan ticari geçişler serbest bırakılmıştır. […]

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir