Halide Edip Adıvar

Türk Edebiyatı’nın gelmiş geçmiş en iyi kadın yazarlarından birisidir o. Handan’ın, Ateşten Gömlek’in, Vurun Kahpeye’nin, Kalp Ağrısı’nın, Sinekli Bakkal’ın, Akile Hanım’ın Sokağı’nın, Mor Salkımlı Ev’in, Türk’ün Ateşle İmtihanı’nın yazarıdır o.

İlk dönemlerinde aşkı ve kadın psikolojisini incelerken, Kurtuluş Savaşı ile beraber milli konularda eserler vermeye başlamış, son dönemlerinde ise toplumsal konularda eserler kaleme almıştır Halide Edip.

halide-edip-adıvar

Kurtuluş Savaşı’nda cephede savaşan askerlerin yanında bulunan yiğit bir onbaşı, hiçbir şeyden sakınmadan elini taşın altına  koyup Karakol Cemiyeti’ne giren ve İstanbul’dan silahların cepheye götürülmesini sağlayan korkusuz bir mücadeleci ve bazen de askerlerin yaralarını saran bir abladır, bir kardeştir, bir yoldaştır o. Her şeyden önemlisi İstiklal Madalyalı bir kahramandır o.

halide-edip-adıvar

Hain Mondros imzalandıktan sonra İstanbul halkını bilinçlendirmek için ve İzmir’in Yunanlılar tarafından işgalini protesto etmek için Sultanahmet Meydanı’nda ve Fatih’te çoğu erkeğin cesaret bile edemediği konuşmalar yapan kuvvetli bir hatiptir Halide Edip. İstanbul Hükümeti’nin çıkardığı fetvalarla da idamlıklar arasındadır ayrıca.

Aynı zamanda bir siyasetçidir Halide Edip. Bazı zamanlar yanlışa düşse de nihayetinde aldığı kararlar bakımından hiçbir zaman vatanını satmamış, onu başka ülkelere peşkeş çekecek birisi olmamıştır hiç.

Yunanlıların halka yaptığı zulmü tespit etmek için Tetkik-i Mezalim Heyeti ile birlikte Anadolu’da savaşın en canlı, en acımasız yaşandığı yerleri gezmiş; yanan ocakları, kararan yürekleri, acıyı, zulmü, yoksulluğu ama en çok da gözlerdeki bağımsızlık ateşini gören bir kişidir de Halide Edip.

Halide Edip bir öğretmendir aynı zamanda. Karanlığın üzerine gidip karanlığı aydınlatan, kara tahtanın başında bilgiye aç çocuklara aydınlık günleri anlatandır o.

halide-edip-adıvar-kimdir

Amerika’nın önde gelen üniversitelerinde konferanslar vermiş, bu konferansların birisinde başkanlık yapmış ve ilk kadın başkan olarak da tarihe geçmiş; Hindistan’ın ve İngiltere’nin de en önemli üniversitelerinde dersler ve konferanslar vermiş genç cumhuriyetin önemli bir akademisyenidir de Halide Edip. Ayrıca İstanbul Üniversitesi İngiliz Filoloji Kürsüsü’nü kurmuş ve bu kürsünün on yıl başkanlığını yapmıştır o.

Halide Edip, Türk kadınının toplum içinde yeri olması için ve kadınların eğitilmesi noktasında da elinden gelen çabayı göstermiş bu amaçla Teali Nisvan Cemiyeti’ni kurmuştur. Kendinden önce yazılan eserlerde kadınlar hep arka plandayken Halide Edip, kadınları ön plana almış ve kuvvetli kadın karakterler çizmiştir.

Bazı kaynaklara göre 1882, bazı kaynaklara göre 1884 yılında doğmuştur Halide Edip. 9 Ocak 1964 yılında böbrek yetmezliği sonucu seksen yaşında yaşamını yitirmiştir.

Seksen yıllık koca bir ömür Halide Edip’inki. O, her alanda öncü olmuştur bu topraklar üzerinde. Yaşamıştır, eserler ortaya koymuştur ve arkasında güzel bir miras bırakmıştır.

Bugün bu öncü insanın ölümünün 50. yılı ve UNESCO bu yılı “Halide Edip Adıvar Yılı” ilan etmiştir. Acaba kaçımız bu konuda bilgi sahibiyiz? Hadi biz bilmiyoruz, ya bilmesi gerekenler! Onlar ne yaptılar? Kültür ve Turizm Bakanlığı, Başbakanlık, Cumhurbaşkanlığı ne yaptılar? Ben, hiçbir haber görmedim. Gören, duyan varsa bildirsin lütfen!

Bu ülkede, bu zamanda, arkandan güzel sözler söylenmesi için bu ülkeye ya önceden söveceksin ya bu ülkeye hakaret edeceksin ya bu ülkeyi bölmeye çalışacaksın ya da adının önünde arkasında mistik ya da dinsel ögeler taşıyan bir şeyler olacak. Yazık ki ne yazık!

Fazla söze gerek yok. Halide Edip Adıvar, saygı ve rahmetle.

Belki bunları da beğenirsin...

Bu yazıya toplam 5 tane yorum yapılmış.

  1. yusuf yıldırım diyor ki:

    Özlü, sıralı ve vurgulu. Şubat 2013’ten beri Unesco’nun 2014’ü Halide Edip Adıvar Yılı ilan edeceğini paylaştım. Derslerde eserlerini incelemek ve canlandırmak gerek. Başarılar. Selamlar.

  2. Teşekkür ederim hocam… Sizi her zaman takip ediyoruz… Saygılar…

  1. 28 Mayıs 2014

    […] feminist hareketin öncüleri Fatma Nesibe, Ulviye Mevlan, Mükerrem Belkıs, Belkıs Şevket ve Halide Edip‘tir. 1911′den başlayarak çok fazla konferanslar […]

  2. 17 Kasım 2015

    […] hatırladığımızda ya üzülürüz, ya da yüzümüzde tatlı bir tebessüm belirir. İşte, Halide Edip Adıvar da “Mor Salkımlı Ev” kitabında hayatını anlatırken çocukluğu ile ilgili […]

  3. 23 Aralık 2015

    […] tarafta Halide Edip’in deyimiyle “Anadolu’nun sembolü gibi görünen”, koyu yeşil gözlü, uzun boylu, dalyan […]

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir