Köy Enstitülü Bir Çınar: Talip Apaydın

Önce insan, sonra öğretmen, sonra yazar sonra… Çok yönlü kişiliğiyle hem Türk sanatına hem de Türk eğitimine hizmetleriyle ömrünü tamamlayan Talip Apaydın ne yazık ki bugün aramızdan ayrıldı.

Talip ApaydınYoksul ve topraksız bir babanın çocuğu olarak 1926’da Ankara’nın Polatlı ilçesi Ömerler Köyünde doğan Talip Apaydın çocukluğunun ilk acı deneyimini daha üç yaşındayken annesini kaybetmekle yaşadı. Yoksulluk içinde geçen çocukluğu babasının yarıcılık (ortakçılık) yaptığı topraklar üzerinde sonlanırken babası yeniden evlendi. Artık bir üvey annesi vardı… Yoksulluk içinde geçen ilkokul yılları üç sınıflı bir köy okulunda başlayıp sonrasında yine kendisi gibi yoksullar için açılmış olan pansiyonlu bir ilkokulla sonlandı. O okumayı istiyordu ama bir toprağa bile sahip olamayan yoksul babasının onu okutacak ekonomik gücü yoktu. Köyden kurtulduğu, okullu olduğu günlerin hayaliyle geçen bir gün sevindirici haberi köydeki ilkokul öğretmeninden aldı: Hamidiye köy öğretmen okulu açılmış. Koşarak gitti okula… Zor oldu okula girebilmek ama başarmıştı o gün (10 Kasım 1938) Atatürk’ü kaybetmese mutluluğu birkaç kat daha fazla olacaktı… Başarıyla 1943 yılında okulu bitirince Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsüne seçildi. Halk aydınlanmasının öncü kurumlarından ve Türk aydınlanmasının en önemli kilometre taşlarından biri olan köy enstitüsünü bitirdikten sonra yıllarca Anadolu’da öğretmenlik yaptı. Eğitimin ne kadar önemli olduğunu hiç kimse onun kadar iyi bilemedi. Yıllarca okuduğu okulu anlattı, neden tekrar açılmalı, sorusunu hiç sıkılmadan bıkmadan yanıtladı.

Edebiyat dünyasına şiirle atılan Talip Apaydın sonrasında öykü ve romana yöneldi. Köy Enstitüsü Dergisi, Fikirler, Yeditepe, Varlık, Beraber, Yeni Ufuklar, İmece, Türk Dili gibi dergilerde şiirleri yayımlandı. Köy Edebiyatı denince akla gelen isimlerden biri olan Talip Apaydın; insanı, doğayı doğal bir anlatım içerisinde okurlarına aktardı.

“Köylüler” adlı yapıtı ile Orhan Kemal Roman Armağanı ödülünü 1992 yılında kazanan yazar “Tütün Yorgunu” yapıtı ile Madaralı Roman Ödülünü (1976) kazandı.

Susuzluk, Ateş Düşünce, Öte Yandaki Cennet, Koca Taş, O Güzel İnsanlar, Yolun Kıyısındaki Adam, Yangın, Sarı Traktör, Yarbükü, Emmoğlu, Ortakçılar, Ferhat ile Şirin, Toprağa Basınca, Define, Yoz Davar, Toz Duman İçinde, Tütün Yorgunu, Kente İndi İdris, Vatan Dediler gibi eserleriyle ölümsüzleşen Talip Apaydın yeri doldurulamayacak insanlar arasında yer alıyor.

Lise yıllarında kitaplarıyla tanıştığım, sonrasında ilçemize Köy Enstitüleri ile ilgili bir seminer için geleceğini duyduğumda seminer gününde onla tanışabilmek, kitaplarını imzalatabilmek için günleri saydığım bu güzel insanın öldüğünü duymak canımı acıtıyor. Hoşça kal Talip Öğretmen….

Fotoğraf: Mehmet Erbil

Belki bunları da beğenirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir