Kutadgu Bilig: Biz Ne Kadar Milletiz?

yusuf has hacipBalasagunlu Yusuf, 1017(?) yılında Balasagun’da doğdu. Balasagun’un zengin ve asil bir ailesinin çocuğu olan Yusuf, 50 yaşına basınca İslami Türk Edebiyatı’nın ilk örneği kabul edilen ve “mutluluk veren bilgi” ya da “mutluluk bilgisi” anlamına gelen “Kutadgu Bilig”i yazmaya başlamıştır. Eserin son bölümlerini Kaşgar’da yazan Balasagunlu Yusuf, eserini tamamladıktan sonra Doğu Karahanlı Hükümdarı Tabgaç Buğra Kara Han’a sunmuştur.

Balasagunlu Yusuf’un eserini çok beğenen hükümdar, onu “Has Hacib” göreviyle onurlandırdı. Saray hacibliğine atanan Balasagunlu Yusuf artık Yusuf Has Hacib olmuş ve o isimle ünü çağları aşmış günümüze kadar gelmiştir. Yusuf Has Hacib yazdığı kitabı hükümdara sunarak yazılan eserlerin devlet büyüklerine sunma geleneğini başlatmıştır.

kutadgu bilig“Kutadgu Bilig” dört ana karakterin aralarında geçen konuşmalardan oluşmaktadır. Bu karakterlerin her birinin temsil ettiği bir meslek ve bu mesleklerin ifade ettiği birer sembol vardır. İşte, bu meslekler ve semboller aşağıdaki gibidir:

Gündoğdu  –  Hükümdar yani Tabgaç Buğra Kara Han  –  Adaleti  temsil eder.

Aytoldu  –  Vezir yani Yusuf Has Hacib  –  Devleti temsil eder.

Ögdülmüş  – Vezirin oğlu  –  Aklı temsil eder.

Udgurmuş  –  Vezirin kardeşi  –  Kanaati temsil eder.

Yusuf Has Hacib eserinde özellikle bu semboller üzerinde durmuştur. Çünkü Yusuf Has Hacib’e göre adalet, devlet, akıl ve kanaat bir milletin ayakta kalabilmesini ve yıkılmadan yaşayabilmesini sağlar. Bu özelliklerden birisi önemini yitirdiği zaman millet, millet olmaktan çıkar ve tarih sahnesinden silinip gider.

***

Madem bir milletin ayakta kalabilmesi için adalet, devlet, akıl ve kanaat gerekli…

Nerededir bizim adaletimiz? Adaletimiz hangi mazgaldan aşağı düşüp lağıma karışmıştır.

Nerededir bizim devlet aklımız? …

Ve nerededir bizim kanaat önderlerimiz? Kanaat önderlerimiz hangi hain fikre saplanıp geçmişin tozlu sayfalarını karıştırmaktadır.

***

Şimdi, Yusuf Has Hacib’in dilinden sorarım size: Biz ne kadar milletiz?

Belki bunları da beğenirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir