“Maden Kurdu” Ethem Çavuş’un Hikayesi

ethem çavuşEthem Yemelek 1870 yılında Zonguldak’ın Devrek ilçesine bağlı Çomaklar Köyü’nde doğar. Doğduğu yıllarda maden işçileri için çıkarılan “Dilaver paşa Nizamnamesi” yüyürlüktedir. Buna göre hangi köyden madene kimin zorunlu olarak gönderileceğine köyün muhtarı karar vermektedir. Muhtar da bunun için en güçlü olanların seçileceği güreş müsabakaları düzenler. Kazananların arasından 40 kiloluk kömür küfelerini taşıyacak olanları yazar. “Maden kurdu” Ethem’in köyünden yedi kişi seçilir. Seçilenlerden birisi de Ethem’dir.

Yolculuk boyunca birinin firar etmesini bekler Ethem, ancak kimse kaçmaz ve hep beraber madene ulaşırlar. Yüzeye yakın yerlerde kömür taşımakla görevlidir Ethem Çavuş ve gördüğü ikinci ölümlü göçükten sonra firar eder. Ancak bir süre sonra tekrar dönmek zorunda kalır. Maden sahipleri işçilerin maaşlarını para olarak değil, al güllü basma ve Amerikan bezi olarak vermektedirler. İşçiler de bunları satarken yok pahasına satabilmektedirler. Ethem Çavuş paraını nakit alabildiği için Gürcülerin çalıştırdığı başka bir ocağa geçer ve eline 12 mecidiye sayarlar. Bu parayla aiesine hediyeler alır, babasının borçlarını öder.

Bir defasında eskilerin “ateşnefes” olarak adlandırdıkları grizu patlaması olur. Ethem Çavuş 77 kişinin öldüğü bu patlamadan su kanalına düşerek kurtulur. Bırakmaya karar verir ancak çaresiz yine madenlerin yolunu tutar. 45 yıllık maden hayatında o kadar çok ölüm görür ki ölümler artık sıradanlaşır gözünde. Başka bir göçükte 10 saat toprak altında kalır. Sesini bir şekilde arama çalışması yapanlara duyurur ve bir kezdaha kurtulur mucize eseri.

Ethem Çavuş’un hayatı roman olur, Osmanlı’nın son dönemleri ve Cumhuriyetin ilk yıllarında madencilerin hayatlarının nasıl geçtiğini merak edenler, Defne Sanat Yayınlarından çıkan “Yer Altında Kırk Beş Sene” kitabında detayları bulabilirler.

Ethem Çavuş’un köyünden kendiyle beraber işe başlayan yedi kişiden sadece iki kişi hayatta kalabilmiştir.  Madenlerde göçüklerden çıkarılan ender sağ işçilerdendir Ethem Çavuş. Yaklaşık 80 yıl öncesinde yaşanan bu hayat hikayesinden bu yana maalesef pek değişen bir şey yok! Yine gariban köylüler madenlere çaresizlikten iniyorlar, yine kazalar oluyor ve değişmez kader: yine ölümler! Değişen tek bir şey var, televizyon ekranlarından seslenen bakanların çıkarılan cansız bebenleri canlı yayınlarla haber vermeleri. O kadar!

Belki bunları da beğenirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir