Mevlid Kandili Resmi Tatil Olsun mu?

Soru şu: Batı dünyası ve pek çok ülke Hz. İsa’nın doğumunu tatil olarak kutlarken biz neden kendi peygamberimizin doğum gününü yani “Mevlit kandilini” resmi tatil ilan etmiyoruz?

Öncesinde Hıristiyan dünyasında Noel yortusu nasıl oluştu ve hangi aşamalardan geçti kısaca bir bakalım:

İznik Konsülü sonrasında MS 354’te Papa Liberius eliyle neredeyse resmileştirilen Hz. İsa’nın doğumun Noel olarak kutlanması(24 Aralık’ı 25 Aralık’a bağlayan gece) Batı dünyasında başlayan ve tüm dünyada farklılaşan şekillerde günümüze kadar gelmiş bir kutlamadır.

Özellikle 1800’lerden sonra Noel’in dini anlamını kaybedip yavaş yavaş ticarileşmesi Hıristiyan din âlimlerince kaygıyla karşılanmaktadır. Bugün Noel’in büyük kitleler için alışveriş ve hediyeleşme bayramından öte bir anlamı kalmamış gibidir dersek çok da abartmış olmayız.

(Avrupa’da Tanrı inancı oranları)

europe_belief_in_god“Noel sezonu, tipik olarak birçok ülkede ekonominin canlandığı bir dönemdir. Satışlar neredeyse tüm perakende sektörlerde ciddi biçimde artar. Noel’de satış yerleri hediyelik eşya ve dekorasyon malzemelerine ağırlık verdiği gibi yeni ürünleri de müşterilerle tanıştırır. ABD’de bu sezonun adı ‘Noel alışveriş mevsimi’ olarak geçer ve genellikle sezonun açılışı, ABD’de her yıl kasım ayının dördüncü Perşembe günü kutlanan Şükran Gününün ertesi günü olan Cuma günü olarak kabul edilir. Birçok Amerikalı alışveriş sezonunun başladığı bu Cuma gününü tarihe ironik bir gönderme olarak Kara Cuma olarak adlandırır.”(1)

jesusBaşlangıçta yapılan Noel açıklamaları benzer süreçlerin yaşanmakta olduğu İslam dünyası için bir ayna teşkil etmesi içindi. Matbaanın icadı ve İncil’in farklı dillere çevrilmesi, okuma-yazma oranındaki artış, gelişen düşünce ve sanat anlayışları ve tabiî ki dinde reform hareketleriyle Avrupa dünyası Kilisenin elinde bulunan yetkileri sınırlamış ve halksallaştırmıştır(Laisizm). Özellikle Katolik dünyasındaki katılaşmış kurum ve kuralların halk eliyle yumuşatılması ve Niyazi Berkes’in deyimiyle “ toplumu dinselleşme hummasının yakasından kurtarma işi” ile devlet yapısının laikleştirilmesi batı dünyasına farklı pencereler açmıştır.

Elbette İslam dünyasında batılı anlamda bir reform hareketinin yaşanması beklenemez. Ancak “din anlayışında reform” yapılması gerektiği pek çok alim tarafından dile getirilmiştir. Filibeli Ahmed Hilmi’den Muhammed İkbal’e, Ali Şeriati’den Fazlurrahman’a kadar pek çok İslam bilgini ve filozofu bu konuda yazmışlardır.

İkbal’in, “ İslam’da Dini Düşüncenin Yeniden İnşası” adıyla cisimleştirdiği düşüncelerini okuyunca ve “Allah-u Ekber” diyerek farklı mezhepten bir dindaşının gırtlağını kesen başka bir müslümanın! varlığını hatırlayınca ister istemez Engizisyon tarafından yakılarak öldürülen İtalyan bilim adamı Giordano Bruno’nun 1600’lerde söylediği şu sözleri insanın aklına geliyor: “ Tanrı, iradesini hakim kılmak için yeryüzündeki iyi insanları kullanır; yeryüzündeki kötü insanlar ise kendi iradelerini hakim kılmak için Tanrı’yı kullanır.”

Batının en alt seviyeye indirdiği “dinselleşme hummasının” İslam dünyasında en yoğun şekilde yaşandığı bu dönemde, sevgili peygamberimizin doğum gününün tatil olmasından çok daha önce dini düşüncenin yeniden inşası sorunu halledilmelidir. Cehaletin sokaklarında kol gezdiği bir coğrafyada “Mutedil bir şekilde doğum gününü kutlamak güzel bir toplumsal kaynaşma örneğidir. Kaynaşmanın, görüşmenin, hediyeleşmenin ne mahzuru olabilir ki?” sorusu, sağlıklı inşa edilememiş bir temelin üstüne konulmaya çalışılan iyi niyet kolonları olarak kalmaktan öteye geçmez ve yıkılmaya mahkûmdur.

gray-jesusBir diğer konu da “ticarileşen Noel” sorunudur ki liberal piyasalarda bu sonuç kaçınılmazdır. Peygamberimizin doğum günlerinde alışveriş yapmaya, suretinin nakşedildiği (İran ve pek çok ülkede peygamberimizin resimleri mevcuttur) tablolar, biblolar görmeye, isminin ticari bir meta olarak işlendiği “t-shirt”ler görmeye ne zaman hazır oluruz? ( kutlamalar toplumdan topluma, kişiden kişiye değişir ve değişim kaçınılmazdır. Kiliselerde başlayan Noel yortuları günümüzde AVM’lere sıçramış durumda) Hac vazifesini yerine getiren Müslümanların, peygamber efendimizin kabrinde dua etmek için bile duraklamasına izin verilmezken, bu duruma tepkiler ne olur acaba?

1: https://tr.wikipedia.org/wiki/Noel)

Belki bunları da beğenirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir