Öteki Üzerine Düşünmek

Kimdir, nedir öteki? Kime göre, neye göre belirlenir? Edebiyatın, sanatın, siyasetin, felsefenin, sosyolojinin, psikolojinin araştırma ve adlandırma alanına giren “öteki” nedir? En somut biçimiyle “ben/biz” olmayanın -çoğu kez yanlış olan- kişileştirildiği bir anlatım mıdır? “Ben” kavramının ne kadar uzağındadır “öteki”?

Mantığa dayalı bir tümelleme olarak doğrunun ötekisi yanlıştır, ancak bu çıkarımda “öteki”ni biz yaratmış oluruz. Peki gerçekten de doğrunun ötekisi yanlış mıdır? İşte bu soruyla “öteki”nin ontolojik boyutu ortaya çıkmaktadır: Ötekiyi ortaya çıkaran nedir?

En basit tanımıyla dışlanmış olan, olarak adlandırılır öteki. Bu noktada da “öteki” hem bizimle hem de karşımızdakiyle birliktedir. Bu karşıtlık Epimenides’in Giritlilerinin yalancı mı doğrucu mu olduklarını söylemekle eş değerdir. Nasıl ki biz bir başkasının “öteki”si içinde yaşıyorsak bir başkası da bizim “öteki”miz olarak yaşamını sürdürüyor.

Bir ben vardır bende benden içeri, derken Yunus bir noktada kendi varlığıyla kendi bilinmezliğinin “öteki”ni dile getirir. Kişinin kendine “öteki” olması için bir bilinç düzeyi de gereklidir. Bu bilinç düzeyine erişmiş kişi için yabancı bizim içimizde yaşar ve her birimizdeki farklılık bilinci oluştuğunda yabancı ortaya çıkar, herkes kendini yabancı olarak değerlendirirse de kaybolur (Kristeva). Tüm insanlığın kendini “bir” olarak değerlendirmeyeceği düşünüldüğünde de “öteki” bu noktada “biz” düşüncesinin aksine sınırsızlığı, ulaşılmazı temsil eder. Öteki kavramının çok anlamlılığı belki de bu ulaşılamazlıktır. İşte bu noktada karşımıza yine öteki çıkmaktadır: Theodor W. Adorno’nun öğrencilerinden Hahn insanların modern toplumda giderek yalnızlaşması sonucunda yabancılaşmaya ve kaçınılmaz olarak ötekileşmeye doğru sürüklendiğini bu noktada da “öteki”nin genelleştiğini öne sürer.

“Öteki” her ne kadar bir karşıtlıklar yumağı olarak bize, bizim çok dışımızda gelse de o, aslında bizimledir ve aynı zamanda bu düşüncenin öteki olarak değildir.

Belki bunları da beğenirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir