Russell’in Çaydanlığı

Çayını tazeliyim mi, sorusuyla başlayan bir sorgulama sonucu ortaya çıktı bu yazı. Evde oturmuş bir yandan elimdeki kitabı okur bir yandan da Aziz Nesin’in meşhur “Biz ne zaman adam oluruz?” sorusunu kendime sorarken yazma ihtiyacını hissettim.

–Vaptsarov’un “Motor Türküleri” de etkilemedi değil. –

Russellin-çaydanlığıMerak etmek, araştırmak, sorgulamak. Bu üç nitelikten yoksun insanlara acıyarak bakıyorum her daim. Onlar benim gözümde sadece birer nesne. Nasıl olur da insan merak etmez, araştırmaz, sorgulamaz? Bir türlü anlayamıyorum bunu. Bir şeyi körü körüne kabullenmek nasıl bir duygudur. Mutluluk mu getirir?

Bazı şeylerin sorgulanmayacağını düşünmek nasıl bir safdilliliktir?

Din sorgulanmaz, derler. Öyleyse sorgulamayacağımız her şeyi kabullenmeli miyiz?

Russell’in düşüncelerini kim yanlışlayabilir bu durumda?

“Eğer ben Dünya ve Mars arasında eliptik bir yörüngede güneşin etrafında dönen Çin seramiği bir çaydanlık olduğunu öne sürseydim ve bu çaydanlığın en güçlü teleskoplarımızla bile tespit edilemeyecek kadar küçük olduğunu ekleyecek kadar da dikkatli olsaydım, kimse bu görüşümün tersini kanıtlayamazdı. Ama devam edip de bu savımın yanlışlanamaz nitelikte oluşundan dolayı insan aklının ondan kuşku duymasının kabul edilemez bir küstahlık olacağını söyleseydim, herkes haklı olarak saçmaladığımı düşünürdü. Ancak, eğer böyle bir çaydanlığın varlığı eski kitaplarca onaylansaydı, her pazar günü kilisede kutsal gerçeklik olarak öğretilseydi ve okullarda çocukların beynine kazınsaydı, onun varlığından kuşku duymak bir gariplik belirtisi olarak görülür ve o kuşkuyu duyan kişiye yakınçağda bir ruh doktoruyla ya da daha önceki çağlarda bir Engizisyon yargıcıyla bir randevu alınırdı.”

Russell “göksel çaydanlık” adıyla da bilinen bu benzeşiminde ne kadar da haklı.

Bize çocukluğumuzdan bu yana dayatılanları bir dakika olsun bir yana bırakıp düşünmeye çalışın. Bir an olsun sorgulanmaz deneni sorgulayın. Eğer bunu yapabildiyseniz ne mutlu size.

Belki bunları da beğenirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir